Öğrenci Hakları Rehberi 2026
Eğitim, barınma, ulaşım, sağlık ve daha fazlası — haklarını bil, haklarını koru!
⚖️ Temel Haklar
Anayasal Eğitim Hakkı
- T.C. Anayasası Madde 42: Kimse eğitim ve öğretim hakkından yoksun bırakılamaz
- Eğitim ve öğretim, devletin gözetim ve denetimi altında, kanunlarla düzenlenir
- İlköğretim kız ve erkek tüm vatandaşlar için zorunludur ve devlet okullarında parasızdır
- Yükseköğretim kurumları Anayasa ile kurulan özerk kamu tüzel kişileridir
- Devlet, başarılı öğrencilere burs ve destek sağlar
Kayıt Dondurma Hakları
- Mazeretsiz kayıt dondurma: Maksimum 2 yarıyıl (üniversiteye göre değişir)
- Sağlık raporu ile: Rapor süresi kadar ek süre eklenebilir
- Askerlik nedeniyle: Askerlik süresi eğitim süresine eklenmez
- Doğal afet, tutukluluk gibi mücbir sebepler kabul edilir
- Kayıt dondurma süresi azami öğrenim süresinden sayılmaz
- Başvuru: Yarıyıl başında veya mazeretin oluştuğu tarihten itibaren 15 gün içinde
İtiraz Hakları
- Not itirazı: Sınav sonuçlarına maddi hata itirazı — sonuçların ilanından itibaren 5-7 iş günü
- Disiplin cezası itirazı: Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde üst kurula itiraz
- Uyarma ve kınama cezaları: Üniversite disiplin kuruluna itiraz
- Uzaklaştırma ve çıkarma: YÖK Yürütme Kuruluna itiraz edilebilir
- İdare mahkemesine başvuru: 60 gün içinde dava açılabilir
- YÖK Öğrenci Disiplin Yönetmeliği (2024 güncellemesi) ile haklar genişletilmiştir
Burs Hakları
KYK Burs/Kredi
- • Burs: Geri ödemesiz, başarı ve gelir durumuna göre
- • Öğrenim Kredisi: Mezuniyet sonrası 2 yıl ödemesiz, ardından taksitli geri ödeme
- • 2025-2026 tutarı: ~2.475 TL/ay (lisans)
- • Başvuru: e-Devlet üzerinden KYK portalı
TÜBİTAK Bursları
- • 2205 Lisans: Fen ve mühendislik alanları
- • 2210 Y.Lisans: ~5.500 TL/ay
- • 2211 Doktora: ~8.000 TL/ay
- • Başvuru: BİDEB portalı üzerinden
Vakıf Bursları
- • TEV (Türk Eğitim Vakfı)
- • Koç Vakfı Bursları
- • Sabancı Vakfı
- • Çeşitli özel sektör bursları
- • Başvuru: Vakıfların kendi web siteleri
Barınma Hakları
KYK Yurt Hakkı
- Her öğrenci yurt başvurusu yapma hakkına sahiptir
- Gelir durumu ve başarıya göre puanlama sistemi
- Yemek hizmeti (sabah, öğle, akşam) yurt ücretine dahil
- İnternet erişimi ve çamaşırhane hizmeti
- Güvenlik ve temizlik hizmetleri
Özel Yurt Tüketici Hakları
- Sözleşme zorunluluğu — tüm şartlar yazılı olmalı
- Haksız fiyat artışına itiraz hakkı
- Taahhüt edilen hizmetlerin karşılanması zorunluluğu
- Tüketici hakem heyetine başvuru hakkı
- 14 gün içinde cayma hakkı (mesafeli satış)
Ulaşım İndirimleri
Öğrenci Akbil/Kart
Büyükşehirlerde toplu taşımada %50'ye varan indirim. İstanbul, Ankara, İzmir ve diğer büyükşehirlerde geçerli.
TCDD (Tren)
YHT ve konvansiyonel seferlerde %20 öğrenci indirimi. Online veya gişeden alınabilir.
THY Öğrenci
Türk Hava Yolları öğrenci kampanyaları ile iç hat uçuşlarda indirimli bilet imkânı.
Şehirler Arası Otobüs
Birçok otobüs firması öğrenci kartı ile %10-20 indirim uygulamaktadır.
Sağlık Hakları
GSS (Genel Sağlık Sigortası)
25 yaşına kadar anne-babanın GSS'sinden faydalanılır. 25 yaş üstü öğrenciler için devlet GSS primi öder.
Üniversite Hastaneleri
Üniversite bünyesindeki hastanelerden ücretsiz veya düşük ücretli sağlık hizmeti alma hakkı.
Psikolojik Danışmanlık
Üniversite PDRAM (Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Merkezi) hizmetlerinden ücretsiz yararlanma.
Mezuniyet Sonrası
Mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl boyunca GSS kapsamında sağlık hizmeti almaya devam edilir.
Kütüphane ve Bilgi Edinme Hakları
- Üniversite kütüphanelerinden ücretsiz yararlanma hakkı
- Online veritabanları ve e-kaynaklara erişim (EBSCO, Springer, IEEE vb.)
- YÖK Ulusal Tez Merkezi'nden tez indirme hakkı
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında kamu kurumlarından bilgi talep etme
- Kütüphaneler arası ödünç verme (ILL) hizmeti
Öğrenci Konseyi ve Temsil Hakkı
YÖK mevzuatına göre her üniversitede Öğrenci Konseyi bulunur. Öğrenci konseyleri, öğrencilerin üniversite yönetiminde temsil edilmesini sağlar.
Staj Hakları
SGK ve İş Güvenliği
- • Zorunlu stajda SGK primi üniversite tarafından ödenir (5510 sayılı kanun)
- • İş sağlığı ve güvenliği eğitimi alma hakkı
- • İş kazası ve meslek hastalığı sigortası
- • Günlük çalışma süresi 8 saati geçemez
- • 18 yaş altı stajyerler gece çalıştırılamaz
Ücret ve Diğer Haklar
- • Zorunlu stajda ücret zorunlu değil (işveren isteğe bağlı ödeyebilir)
- • Asgari ücretin %30'u üzerinde ücret ödenirse SGK primi işverene geçer
- • Staj süresince öğrencilik hakları devam eder
- • Staj sözleşmesi zorunludur
- • Mobbing ve ayrımcılığa karşı yasal koruma
Şikâyet ve Başvuru Mercileri
YÖK (Yükseköğretim Kurulu)
Üniversitelerle ilgili şikâyetler için temel başvuru mercii. Online şikâyet formu mevcuttur.
yoksis.yok.gov.tr
CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi)
Kamu kurumlarıyla ilgili her türlü şikâyet, öneri ve bilgi talebi için başvuru yapılabilir.
cimer.gov.tr
Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman)
İdarenin işleyişiyle ilgili şikâyetler için bağımsız denetim organı. Ücretsiz başvuru.
ombudsman.gov.tr
İdare Mahkemesi
Üniversite kararlarına karşı 60 gün içinde dava açılabilir. Adli yardım hakkı mevcuttur.
Bulunduğunuz ilin idare mahkemesi
Mezuniyet Sonrası Haklar
- • GSS devamı: Mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl boyunca sağlık sigortası devam eder
- • İŞKUR kaydı: Mezuniyet sonrası İŞKUR'a işsizlik kaydı yaptırabilirsiniz
- • KYK geri ödeme: Mezuniyet sonrası 2 yıl ödemesiz dönem, ardından taksitli geri ödeme başlar
- • Askerlik tecili: Mezuniyet ile birlikte sona erer, lisansüstüye devam ederse uzar
Sık Sorulan Sorular
Öğrenci belgesi olmadan indirimlerden yararlanabilir miyim?
Hayır, ulaşım ve diğer indirimler için geçerli bir öğrenci belgesi veya öğrenci kimlik kartı gereklidir. e-Devlet üzerinden de öğrenci belgenizi alabilirsiniz.
Kayıt dondurduğum dönemde KYK burs/kredi alabilir miyim?
Hayır, kayıt dondurduğunuz dönemde KYK burs veya kredi ödemesi yapılmaz. Kayıt dondurma süresince yurt hakkınız da askıya alınır.
Disiplin cezası burs hakkımı etkiler mi?
Evet, uzaklaştırma ve üzeri disiplin cezaları KYK burs/kredi hakkınızı olumsuz etkileyebilir. Uyarma ve kınama cezaları genellikle etkilemez.
Stajda iş kazası geçirirsem ne olur?
Zorunlu stajda SGK iş kazası sigortanız üniversite tarafından karşılanır. Kaza durumunda derhal işvereni ve üniversiteyi bilgilendirmeniz gerekir.
Öğrenci konseyi temsilcisi nasıl olurum?
Her akademik yılın başında bölüm ve fakülte düzeyinde temsilci seçimleri yapılır. Aday olup diğer öğrencilerin oylarıyla seçilmeniz gerekir.
Not itirazımı nereye yapabilirim?
Önce dersin öğretim üyesine, ardından bölüm başkanlığına, son olarak fakülte dekanlığına itiraz edebilirsiniz. Maddi hata tespit edilirse not düzeltilir.