ALES, YDS, başvuru süreci, TÜBİTAK bursları ve akademik kariyer yol haritası — tek rehberde.
Akademik kariyer hedefleyenler için ideal. Ders dönemi + tez çalışması içerir.
Sektörde kariyer yapmak isteyenler için. Proje odaklı, tez yerine dönem projesi yazılır.
Akademik unvan hedefleyenler için. Yüksek lisans sonrası yapılır.
Güzel sanatlar alanında doktora eşdeğeri program.
ÖSYM tarafından yılda 2 kez düzenlenir. Sayısal, Sözel veya Eşit Ağırlık puan türünden minimum 55-70 puan alınmalıdır.
YDS veya YÖKDİL sınavından minimum 55 puan gereklidir. Bazı üniversiteler 60-70 puan isteyebilir.
Tercih ettiğiniz üniversitenin enstitüsüne online başvuru yapılır. Transkript, diploma, ALES ve YDS belgeleri yüklenir.
Çoğu program yazılı bilim sınavı ve/veya mülakat yapar. Değerlendirme: ALES %50 + Mülakat %30 + Not Ort. %20 (değişir).
Başarılı adaylar enstitüye kesin kayıt yaptırır. Danışman atanır ve ders programı belirlenir.
Mühendislik, fen bilimleri, tıp ve sağlık bilimleri gibi sayısal ağırlıklı programlar için gereklidir.
Örnek alanlar: Bilgisayar Müh., Fizik, Matematik, Tıp
Edebiyat, tarih, sosyoloji ve diğer sözel ağırlıklı sosyal bilimler programları için gereklidir.
Örnek alanlar: Türk Dili, Tarih, Felsefe, Sosyoloji
İşletme, eğitim bilimleri, hukuk gibi hem sayısal hem sözel yetkinlik gerektiren programlar için.
Örnek alanlar: İşletme, Eğitim, Hukuk, İktisat
Tüm alanlarda yüksek lisans öğrencileri
YÖK öncelikli alanlarında yüksek lisans öğrencileri
Tüm alanlarda doktora öğrencileri
YÖK öncelikli alanlarında doktora öğrencileri
YÖK tarafından belirlenen öncelikli alanlarda lisansüstü eğitim gören öğrencilere verilen burs programıdır.
Aylık ~5.000-6.000 TL burs desteği. YÖK'ün belirlediği 100 öncelikli alanda geçerlidir.
Aylık ~7.500-9.000 TL burs desteği. 2000 doktora kontenjanı ile Türkiye'nin akademik geleceğine yatırım.
Lisansüstü eğitim sırasında atanabilir. Üniversitede ders ve araştırma asistanlığı yapar.
Doktora tamamlandıktan sonra atanır. Ders verir, araştırma yürütür.
Doçentlik sınavını geçtikten sonra atanır. Yayın ve akademik kriterler gerekir.
En üst akademik unvan. Doçentlik sonrası 5 yıl bekleme süresi vardır.
Danışmanınız ile birlikte araştırma konunuzu belirleyin. Özgün ve alana katkı sağlayacak bir konu seçin.
Konuyla ilgili mevcut yayınları inceleyin. Ulusal ve uluslararası dergileri, tezleri tarayın.
Araştırma yöntemi, hipotezler ve zaman planını içeren tez önerinizi enstitüye sunun.
Belirlenen yönteme göre anket, deney, gözlem veya arşiv araştırması yapın.
Giriş, literatür, yöntem, bulgular ve sonuç bölümlerini YÖK tez yazım kılavuzuna uygun yazın.
Jüri önünde tezinizi sunun ve savunun. Başarılı bulunursanız diploma almaya hak kazanırsınız.
| Program Türü | Devlet Üniversitesi | Vakıf Üniversitesi |
|---|---|---|
| Tezli Yüksek Lisans | Ücretsiz veya düşük harç (~2.000-5.000 TL/dönem) | 30.000-120.000 TL/dönem |
| Tezsiz Yüksek Lisans | 15.000-50.000 TL/dönem | 40.000-150.000 TL/dönem |
| Doktora | Ücretsiz veya düşük harç (~2.000-5.000 TL/dönem) | 40.000-150.000 TL/dönem |
| Sanatta Yeterlik | Ücretsiz veya düşük harç (~3.000-7.000 TL/dönem) | 50.000-180.000 TL/dönem |
* Ücretler üniversiteye göre değişiklik gösterebilir. Güncel bilgi için üniversitelerin resmi sitelerini kontrol edin.
Bazı üniversiteler tezsiz yüksek lisans programlarında ALES şartı aramamaktadır. Ayrıca güzel sanatlar, konservatuar gibi alanlarda ALES yerine yetenek sınavı yapılabilir. Tezli programlarda genellikle ALES zorunludur.
Tezli yüksek lisans 2-3 yıl, tezsiz yüksek lisans 1.5-2 yıl sürer. Ders dönemi genellikle 2 yarıyıl, ardından tez/proje dönemi gelir. Azami süre tezli programlarda 6 yarıyıl, tezsiz programlarda 4 yarıyıldır.
Evet, özellikle tezsiz yüksek lisans programları çalışanlar için uygundur. Akşam ve hafta sonu ders programları sunan programlar mevcuttur. Uzaktan eğitim seçenekleri de bulunmaktadır.
TÜBİTAK BİDEB sayfası üzerinden online başvuru yapılır. Başvuru dönemleri genellikle Eylül-Ekim aylarındadır. ALES puanı, not ortalaması ve referans mektupları değerlendirilir.
Evet, lisansüstü eğitime kayıtlı erkek öğrencilerin askerlik tecili devam eder. Tezli yüksek lisansta 3 yıl, doktorada 6 yıl tecil hakkınız vardır. Azami süreyi aşmamanız gerekir.
Evet, lisans alanınızdan farklı bir alanda yüksek lisans yapabilirsiniz. Ancak bazı programlar bilimsel hazırlık dersleri almanızı isteyebilir. Bu süre 1-2 yarıyıl uzayabilir.